{"id":1011,"date":"2022-05-23T10:04:37","date_gmt":"2022-05-23T08:04:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/blog\/?wp_articles=papiez-franciszek-a-wojna-na-ukrainie"},"modified":"2025-09-18T18:53:10","modified_gmt":"2025-09-18T16:53:10","slug":"papiez-franciszek-a-wojna-na-ukrainie","status":"publish","type":"wp_articles","link":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/?wp_articles=papiez-franciszek-a-wojna-na-ukrainie","title":{"rendered":"Papie\u017c Franciszek a wojna na Ukrainie"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

Burzliwe czasy XX w., a obecnie nie mniej spokojne XXI stulecia wywo\u0142uj\u0105 naturaln\u0105 refleksj\u0119 historyk\u00f3w, politolog\u00f3w, socjolog\u00f3w i \u2026teolog\u00f3w. Ma ona odzwierciedlenie w literaturze fachowej i popularnonaukowej, gwarantuj\u0105c tym samym, z racji \u015brodka wyrazu, systematyzacj\u0119 oraz zachowanie kanon\u00f3w metodologicznych z perspektywy czasowej. R\u00f3wnolegle toczy si\u0119 swoista debata w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, z szerokim i nie rzadko przypadkowym gremium ekspert\u00f3w. Aktualne wydarzenia polityczne, o\u015bwiadczenia i wyst\u0105pienia staj\u0105 si\u0119 natychmiast materia\u0142em medialnym, podlegaj\u0105cym komentarzom wypowiadanym na bie\u017c\u0105co, na gor\u0105co.<\/p>\n\n\n\n

Dyskusja podj\u0119ta w Klubie Inteligencji Katolickiej w Toruniu wynika\u0142a z potrzeby wyra\u017cenia spostrze\u017ce\u0144 i oczekiwa\u0144 cz\u0142onk\u00f3w Klubu oraz licznie przyby\u0142ych go\u015bci na temat postawy papie\u017ca Franciszka wobec wojny na Ukrainie. Jednym z nich by\u0142 o. dr Robert Wawer SJ, wyk\u0142adowca Akademii Katolickiej (Collegium Bobolanum) w Warszawie. Wst\u0119pem do dyskusji by\u0142a inscenizacja rozmowy Kordiana z papie\u017cem wed\u0142ug Juliusza S\u0142owackiego w interpretacji student\u00f3w rozwijaj\u0105cych aktorsk\u0105 pasj\u0119 w Duszpasterstwie Akademickim \u201eStudnia\u201d w Toruniu. Pomys\u0142odawc\u0105 formu\u0142y spotkania i merytorycznego wprowadzenia by\u0142 najm\u0142odszy cz\u0142onek KIKu w Toruniu – student V roku wydzia\u0142u Prawa i Administracji UMK – \u00a0Pawe\u0142 Boike.<\/p>\n\n\n\n

W polskiej  literaturze interpretacja i odczytanie sceny spotkania Kordiana z papie\u017cem, pr\u00f3by zwr\u00f3cenia uwagi na los jego rodak\u00f3w, ewoluowa\u0142y w minionych dziesi\u0119cioleciach: od krytyki bezduszno\u015bci papiestwa (kt\u00f3rego figur\u0105 w dramacie S\u0142owackiego jest Grzegorz XVI) po krytyk\u0119 narcystycznych oczekiwa\u0144 Polak\u00f3w, kt\u00f3re uosabia Kordian (S\u0142owacki). Odegrana scena mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno metafor\u0105 b\u0142\u0119d\u00f3w komunikacyjnych, kt\u00f3rym chc\u0105c nie chc\u0105c ulegamy, jak r\u00f3wnie\u017c alegori\u0105 obecnej sytuacji politycznej.  Wprowadzeniem do dyskusji by\u0142o odczytanie i interpretacja medialnych wypowiedzi papie\u017ca Franciszka (pocz\u0105wszy od 24 lutego 2022 r.) oraz fragment\u00f3w dotycz\u0105cych wojny sprawiedliwej z encykliki \u201eFratelli tutti\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Przebieg dyskusji zdaje si\u0119 kre\u015bli\u0107 dwa obrazy, niczym awers i rewers tej samej monety. Wynika z niej, \u017ce z ogromn\u0105 uwag\u0105 \u015bledzimy doniesienia prasowe, poddajemy analizie wypowiedzi Franciszka dotycz\u0105ce wojny na Ukrainie, przenosz\u0105c na nie swoje osobiste oczekiwania wobec tego, co i jak powinien powiedzie\u0107 papie\u017c. Bazuj\u0105c na nierzetelnych t\u0142umaczeniach i wyrwanych z kontekstu frazach kre\u015blimy interpretacyjne ramy, w kt\u00f3rych osadzamy osob\u0119 Papie\u017ca. Znamienne, \u017ce czyni\u0105 to g\u0142\u00f3wnie publicy\u015bci polscy (nie w\u0142oscy, nie ukrai\u0144scy), deklaruj\u0105cy otwarto\u015b\u0107 \u2026 ale zamykaj\u0105cy si\u0119 w oczekiwaniach wobec Franciszka. Zamykaj\u0105cy Franciszka w osobistych projekcjach. Pod\u0105\u017caj\u0105c za Franciszkiem, nie spos\u00f3b nie odkrywa\u0107 przestrzeni duchowo\u015bci ignacja\u0144skiej. Papie\u017c nie wyprowadza na manowce, ale zaprasza by uda\u0107 si\u0119 na peryferia schemat\u00f3w, prowokuj\u0105c tym samym do autonomiczno\u015bci my\u015blenia. Z jednej strony nie s\u0142uchamy papie\u017cy (nie tyko Franciszka), z drugiej oczekujemy konkretnych wypowiedzi i s\u0105d\u00f3w. Uczestnicy spotkania podkre\u015blili odmienno\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cnice w stosunku do pontyfikatu Jana Paw\u0142a II oraz Benedykta XVI, zauwa\u017caj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce takich por\u00f3wna\u0144 obecnie czyni\u0107 nie mo\u017cna, gdy\u017c ci\u0105\u017c\u0105 negatywnie na obiektywnym spojrzeniu\u2026 Jedn\u0105 z ods\u0142on dyskusji by\u0142o poj\u0119cie \u201ewojny sprawiedliwej\u201d i pr\u00f3ba odczytania jego znaczenia w uj\u0119ciu Katechizmu Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego oraz encykliki \u201eFratelli tutti\u201d w kontek\u015bcie wojny na Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n

Cennym g\u0142osem w dyskusji by\u0142o \u201edo\u015bwiadczenie ucieczki\u201d od pozornego postrzegania papie\u017ca. Proces wychodzenia poza medialne pojedyncze wypowiedzi Franciszka, poprzez ich rozwijanie i umieszczanie w pe\u0142nym kontek\u015bcie czasu, miejsca a tak\u017ce si\u0119ganie do ich \u017ar\u00f3de\u0142, zdaje si\u0119 by\u0107 rozwi\u0105zaniem „uwalniaj\u0105cym”.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Od ponad stu lat, a szczeg\u00f3lnie po Soborze Watyka\u0144skim II, przesuni\u0119ty zosta\u0142 \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci formu\u0142y i metody dialogu papie\u017cy z Ko\u015bcio\u0142em. Oficjalne dokumenty o randze encyklik, niegdy\u015b adresowane do hierarchii ko\u015bcielnej, obecnie w swoich preambu\u0142ach zawieraj\u0105 zwroty \u201edo wszystkich ludzi dobrej woli\u201d. Staj\u0105 si\u0119 osobistym zwrotem do zbiorowo\u015bci, ale i do ka\u017cdej pojedynczej osoby. W dyskusji podkre\u015blono, \u017ce s\u0105 one gestem blisko\u015bci i czu\u0142o\u015bci Papie\u017ca oraz dowarto\u015bciowaniem roli os\u00f3b \u015bwieckich. Papie\u017c nie dyktuje sposobu post\u0119powania lecz kre\u015bli obraz solidarno\u015bci spo\u0142ecznej i braterstwa, do kt\u00f3rego zaprasza \u201ewszystkich braci\u201d. Ojciec dr Robert Wawer SJ zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce te my\u015bli i fragmenty nauczania papieskiego znalaz\u0142y si\u0119 w zaprezentowanej w Rzymie 29 kwietnia 2022 r. najnowszej ksi\u0105\u017cce Papie\u017ca Franciszka \u201eContro la guerra. Il coraggio di costruire la pace\u201d (\u201ePrzeciwko wojnie. Odwaga budowania pokoju\u201d).<\/p>\n\n\n\n

W dyskusji pojawia\u0142y si\u0119 g\u0142osy doceniaj\u0105ce oraz wskazuj\u0105ce na odczucie dyskomfortu z powodu zbyt og\u00f3lnikowego charakteru wypowiedzi papieskich.  Pomimo w\u0105tpliwo\u015bci dyskutuj\u0105cych, co do nadmiernego ulegania przez Franciszka ideom pacyfizmu, rozm\u00f3wcy z uznaniem przywo\u0142ywali jego inicjatywy pokojowe i organizacj\u0119 misji charytatywnych.<\/p>\n\n\n\n

W konkluzji ko\u0144cowej podkre\u015blono, \u017ce Papie\u017c nie jest dyplomat\u0105, ale ojcem i pasterzem. Sprawy dyplomacji nale\u017c\u0105 do kompetencji Sekretarza Stanu Stolicy Apostolskiej. To g\u0142os kardyna\u0142a Pietro Parolina w pe\u0142ni wyra\u017ca stanowisko Watykanu wobec spraw polityki mi\u0119dzynarodowej, w tym agresji Rosji wobec Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n

Monika Dejneko-Bia\u0142kowska<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1309,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"class_list":["post-1011","wp_articles","type-wp_articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/wp_articles\/1011","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/wp_articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/wp_articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1011"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}