{"id":1499,"date":"2024-06-03T19:25:58","date_gmt":"2024-06-03T17:25:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/?post_type=wp_articles&p=1499"},"modified":"2026-01-08T19:38:18","modified_gmt":"2026-01-08T18:38:18","slug":"wolanie-o-dobro-wywiad-z-monika-dejneko-bialkowska","status":"publish","type":"wp_articles","link":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/?wp_articles=wolanie-o-dobro-wywiad-z-monika-dejneko-bialkowska","title":{"rendered":"Wo\u0142anie o dobro – wywiad z Monik\u0105 Dejneko-Bia\u0142kowsk\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Presti\u017cowy i okoliczno\u015bciowy – w zwi\u0105zku z 25. rocznic\u0105 wizyty \u015aw. Jan Pawe\u0142 II Wielki<\/a> w Toruniu – wywiad z Monika Dejneko-Bia\u0142kowska<\/a>, dzia\u0142aczk\u0105 Klub Inteligencji Katolickiej w Toruniu<\/a> i opiekunk\u0105 Projekt Zambia Toru\u0144<\/a>. Wiele ciekawych, dobrych i m\u0105drych przemy\u015ble\u0144 o… Ko\u015bciele \"\ud83d\ude42\"<\/p>\n\n\n\n

Wo\u0142anie o dobro<\/h2>\n\n\n\n

Rozmowa z Monik\u0105 Dejneko-Bia\u0142kowsk\u0105, inicjatork\u0105 prezentacji w Toruniu plenerowej wystawy planszowej po\u015bwi\u0119conej kardyna\u0142owi Adamowi Koz\u0142owieckiemu SJ Zobacz Kardyna\u0142 Koz\u0142owiecki \u2013 jezuita, misjonarz, Aposto\u0142 Afryki <\/a><\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d pomys\u0142 na sprowadzenie do Torunia wystawy po\u015bwi\u0119conej tej w\u0142a\u015bnie postaci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kardyna\u0142 Adam Koz\u0142owiecki, cz\u0142owiek obdarzony wielkim poczuciem humoru, zapowiedzia\u0142, \u017ce \u201epo \u015bmierci to on dopiero zacznie dzia\u0142a\u0107\u201d. I nie inaczej t\u0119 inspiracj\u0119 widz\u0119, gdy\u017c na moj\u0105 fascynacj\u0105 osob\u0105 tego Aposto\u0142a Afryki wp\u0142yn\u0119\u0142y tak zwane przypadki\u2026 lub nie przypadki. 7 czerwca 1999 roku uczestniczy\u0142am we mszy \u015bwi\u0119tej na toru\u0144skim lotnisku, odprawianej przez kard. Adama Koz\u0142owieckiego, tu\u017c przed beatyfikacj\u0105 ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego i nabo\u017ce\u0144stwem czerwcowym sprawowanym przez Jana Paw\u0142a II. Wtedy, przyznam, nie zdawa\u0142am sobie do ko\u0144ca sprawy kim jest ten niewysoki, starszy, ale \u017cwawy kardyna\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Po wielu latach, gdy zaanga\u017cowa\u0142am si\u0119 w jezuicki wolontariat misyjny, posta\u0107 kardyna\u0142a Koz\u0142owieckiego coraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0142a si\u0119 w moim \u017cyciu. Ten wolontariat, ju\u017c w bardzo dojrza\u0142ym wieku, by\u0142 [dla mnie] poniek\u0105d powrotem do czasu liceum, gdy chodzi\u0142o mi po g\u0142owie wst\u0105pienie do zakonu i wyjazd na misj\u0119. (Chyba na szcz\u0119\u015bcie dla zakon\u00f3w jestem m\u0119\u017catk\u0105 i mam\u0105.) Na pewno przetrwa\u0142o zrozumienie roli i znaczenia misji. Pozosta\u0142o mi poznawanie historii misji jezuickich w Zambii, specyfiki dzia\u0142ania misjonarzy, uczestnictwo w wolontariacie jezuickim. W tej historii niebagateln\u0105, a w\u0142a\u015bciwie kluczow\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 w\u0142a\u015bnie kardyna\u0142 Adam Koz\u0142owiecki, jezuita.<\/p>\n\n\n\n

Lektur\u0105 towarzysz\u0105ca mi w czasie pandemii covid-19 by\u0142 napisany przez niego \u201eUcisk i strapienie\u201d, zapis koszmaru w niemieckim obozie koncentracyjnym w Dachau, uk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 w form\u0119 niemal dziennika. Obraz obozowego \u017cycia, nakre\u015blony przez m\u0142odego w\u00f3wczas cz\u0142owieka, porusza do g\u0142\u0119bi i pozostawia z pytaniem jak [si\u0119 w takim koszmarze nie podda\u0107 i] jak okie\u0142zna\u0107 (\u2026) wszechogarniaj\u0105c\u0105 samotno\u015b\u0107. Czy mo\u017cna \u017cy\u0107 normalnie po do\u015bwiadczeniu wojny, przemocy? Jak funkcjonuje pozbawiony wolno\u015bci 30-latek, zatrzymany u progu spe\u0142niania swoich pragnie\u0144, marze\u0144, w obozie, w kt\u00f3rym \u015bmier\u0107 jest codzienno\u015bci\u0105? Jak kocha\u0107 nieprzyjaci\u00f3\u0142? We wst\u0119pie do ksi\u0105\u017cki o. Mieczys\u0142aw Bednarz SJ napisa\u0142, \u017ce jest to \u201ewo\u0142anie o dobro\u0107 i protest przeciw z\u0142o\u015bci.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Powojenne losy o. Adama Koz\u0142owieckiego s\u0105 afirmacj\u0105 woli i rado\u015bci \u017cycia. Kto bli\u017cej pozna \u017cyciorys tego nietuzinkowego jezuity, musi zada\u0107 sobie pytanie: jak to mo\u017cliwe?<\/p>\n\n\n\n

(\u2026) [Koz\u0142owiecki] urodzi\u0142 si\u0119 w 1911 roku w ziemia\u0144skiej zamo\u017cnej rodzinie w Hucie Komorowskiej i ucz\u0119szcza\u0142 do presti\u017cowej szko\u0142y prowadzonej przez jezuit\u00f3w, Zak\u0142adu Naukowo-Wychowawczego \u015bw. J\u00f3zefa w Chyrowie (obecnie w Ukrainie). Gdy powzi\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wst\u0105pieniu do zakonu, ojciec dos\u0142ownie wywi\u00f3z\u0142 m\u0142odego Adama do Poznania, licz\u0105c na zmian\u0119 plan\u00f3w przez syna. Ten, tu\u017c po maturze w Pa\u0144stwowym Gimnazjum \u015bw. Marii Magdaleny w Poznaniu, dopi\u0105\u0142 swego i wst\u0105pi\u0142 do zakonu jezuit\u00f3w. Ojciec nie tak widzia\u0142 przysz\u0142o\u015b\u0107 syna, czu\u0142 si\u0119 zawiedziony, Adam utraci\u0142 prawo dziedziczenia maj\u0105tku, co nie by\u0142o bagateln\u0105 spraw\u0105. (\u2026)<\/p>\n\n\n\n

Wyb\u00f3r zakonu jezuit\u00f3w oznacza\u0142 d\u0142ug\u0105 formacj\u0119, zmierzaj\u0105c\u0105 do ca\u0142kowitej mobilno\u015bci, gotowo\u015bci do bycia w drodze. Nieprzywi\u0105zywanie si\u0119 do maj\u0105tku, miejsc, ludzi \u2013 swoiste ogo\u0142ocenie \u2013 wpisane by\u0142o w t\u0119 drog\u0119.<\/p>\n\n\n\n

(\u2026) Po wyzwoleniu obozu w kwietniu 1945 Koz\u0142owiecki podj\u0105\u0142 wyzwanie, jakim sta\u0142 si\u0119 wyjazd na misj\u0119 do Rodezji P\u00f3\u0142nocnej (obecnie Zambia). (\u2026) Ju\u017c w styczniu 1946 wyruszy\u0142 do Afryki, gdzie dotar\u0142 w kwietniu i pozosta\u0142 do \u015bmierci. (\u2026) [Jego listy z tamtego okresu]<\/p>\n\n\n\n

\u015bwiadcz\u0105 o duchowych rozterkach m\u0142odego misjonarza i ogromnej t\u0119sknocie za ojczyzn\u0105. Z drugiej strony s\u0105 zapisem niespo\u017cytej energii i mi\u0142o\u015bci do afryka\u0144skiej ludno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

(\u2026) By\u0142 blisko ludzi. Jego zaanga\u017cowanie w budow\u0119 szk\u00f3\u0142, dzia\u0142ania na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci Rodezji P\u00f3\u0142nocnej, praw kobiet, r\u00f3wno\u015bci bez wzgl\u0119du na kolor sk\u00f3ry by\u0142y nad wyraz skuteczne i wyprzedzaj\u0105ce czas. (\u2026) Przy ubogich \u015brodkach jakimi dysponowa\u0142 jego skuteczno\u015b\u0107 jest imponuj\u0105ca. M\u00f3wi\u0105c nieco \u017cartobliwie, Adam Koz\u0142owiecki by\u0142by najwi\u0119kszym influencerem, fundraiserem naszych czas\u00f3w, gdyby tylko dysponowa\u0142 odpowiednimi narz\u0119dziami. Pozosta\u0142 niezwykle skromny, z dystansem do siebie i ogromnym poczuciem humoru. Pod koniec \u017cycia pracowa\u0142 jako zwyk\u0142y wikary (niemal 15 lat), do\u017cy\u0142 s\u0119dziwego wieku pracuj\u0105c nieustannie i dos\u0142ownie do \u015bmierci w wieku 96 lat (61 prze\u017cy\u0142 w Afryce).<\/p>\n\n\n\n

Obecnie na ca\u0142ym \u015bwiecie pracuje wielu misjonarzy, ich codzienno\u015b\u0107 w Afryce, Azji czy Ameryce Po\u0142udniowej, a tak\u017ce np. w Ukrainie, to praca w bardzo trudnych, niebezpiecznych warunkach. Zabiegaj\u0105 w istocie o godno\u015b\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka. Dlatego warto, cho\u0107by na przyk\u0142adzie o. Adama Koz\u0142owieckiego, podkre\u015bla\u0107 ich znaczenie.<\/p>\n\n\n\n

Wystawa ma zwi\u0105zek Projektem Zambia Toru\u0144, kt\u00f3rego jest pani opiekunem, wspieranym przez toru\u0144ski Klub Inteligencji  Katolickiej.  <\/strong><\/p>\n\n\n\n

(\u2026) Uwa\u017cam, \u017ce warto by Europejczycy (zar\u00f3wno duchowni jak i \u015bwieccy), m\u00f3wi\u0105cy o kryzysie Ko\u015bcio\u0142a, a tak\u017ce prze\u017cywaj\u0105cy osobiste kryzysy, spojrzeli na Afryk\u0119. (\u2026)<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego Afryka\u0144czycy potrzebuj\u0105 wsparcia? Przede wszystkim jest to wyraz solidarno\u015bci z m\u0142odymi, rozwijaj\u0105cymi si\u0119 wsp\u00f3lnotami, borykaj\u0105cymi si\u0119 wci\u0105\u017c z sytuacj\u0105 bytow\u0105, brakiem dost\u0119pu do opieki medycznej, drogiej edukacji. Misjonarze, np. w Lusace dos\u0142ownie wyrywaj\u0105 m\u0142odzie\u017c z r\u0105k handlarzy narkotykami, siostry zakonne opiekuj\u0105 si\u0119 dzie\u0107mi, kt\u00f3rych ze wzgl\u0119du na chorob\u0119 lub bied\u0119 nie jest w stanie wychowa\u0107 rodzina. Pomoc materialna i duchowa jest szans\u0105 dla s\u0142abszych, biednych, chorych. System opieki spo\u0142ecznej praktycznie nie istnieje, dlatego ogromne znaczenie ma wsparcie p\u0142yn\u0105ce z ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 tej misji nie jako bierni obserwatorzy, ale kochaj\u0105cy siostry i bracia.<\/p>\n\n\n\n

Propagowanie wiedzy o sytuacji na misjach, tak\u017ce dzi\u0119ki tej wystawie, wynika z nadziei. Marzy mi si\u0119, a my\u015bl\u0119, \u017ce w Klubie Inteligencji Katolickiej w Toruniu nie jestem odosobniona, aby\u015bmy widzieli i rozumieli \u015bwiat, Ko\u015bci\u00f3\u0142, histori\u0119 szerzej ni\u017c z perspektywy w\u0142asnego podw\u00f3rka. Licz\u0119 na to, \u017ce s\u0105 takie obszary, w kt\u00f3rych pomagamy Afryce, ale te\u017c wiele mo\u017cemy nauczy\u0107 si\u0119 od jej mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Za sprowadzeniem wystawy stoi w\u0142a\u015bnie toru\u0144ski Klub Inteligencji Katolickiej. Jak okre\u015bli\u0142aby pani znaczenie tego \u015brodowiska dla tkanki spo\u0142ecznej Torunia i regionu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Klub Inteligencji Katolickiej to przede wszystkim miejsce spotkania pokole\u0144. To mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z do\u015bwiadczenia senior\u00f3w, odczucia m\u0142odo\u015bci i \u015bwie\u017co\u015bci junior\u00f3w. Najstarsza cz\u0142onkini ma 100 lat, najm\u0142odszy cz\u0142onek nieca\u0142e 26. To, jak ja postrzegam dzi\u015b \u015bwiat, ma swoje korzenie w mojej obecno\u015bci w klubie od 2007 roku. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 obcowania, codziennego kontaktu z wieloma postaciami toru\u0144skiego \u015brodowiska akademickiego, liderami katolickimi, spo\u0142ecznikami i dzia\u0142aczami opozycji demokratycznej z czas\u00f3w PRL-u to by\u0142a prawdziwa szko\u0142a warto\u015bci i tradycji, ale i szko\u0142a zaanga\u017cowania politycznego, kt\u00f3re wyrasta z katolickiej nauki spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n

(\u2026) Klub jest te\u017c naturaln\u0105 p\u0142aszczyzn\u0105 integracji \u015brodowiska inteligenckiego, g\u0142\u00f3wnie uniwersyteckiego, wymiany my\u015bli, dyskusji, debat. S\u0142owo, kt\u00f3re najlepiej opisuje t\u0119 form\u0119 dzia\u0142alno\u015bci, to dialog. Chcemy ten dialog prowadzi\u0107 jako cz\u0119\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a \u2013 i jako Ko\u015bci\u00f3\u0142 ze \u015bwiatem. Jeste\u015bmy wi\u0119c otwarci i zaanga\u017cowani w dialog ekumeniczny. W tym wymiarze jeste\u015bmy prekursorami w Toruniu i w diecezji toru\u0144skiej. I mimo obiektywnych trudno\u015bci wierzymy, \u017ce potrzeba, \u017ce warto, \u017ce nie ma innej drogi.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odzi z Projektu Zambia Toru\u0144 maj\u0105 niepowtarzaln\u0105 okazj\u0119 dotkni\u0119cia w Zambii innego, a przecie\u017c tego samego Ko\u015bcio\u0142a, chwilowego zanurzenia w inn\u0105 specyfik\u0119 \u017cycia, kultur\u0119. Przygotowanie do misji nie jest \u0142atwe. To przekraczanie wielu barier, uprzedze\u0144, l\u0119k\u00f3w. To konieczno\u015b\u0107 pozyskania funduszy, dos\u0142ownie stani\u0119cia z puszk\u0105 i pro\u015bb\u0105 o wsparcie. Podobnie jak czyni\u0105 to misjonarze na ca\u0142ym \u015bwiecie. Udzia\u0142 w do\u015bwiadczeniu misyjnym zwykle jest pr\u00f3b\u0105 si\u0142, okazj\u0105 do refleksji nad swoim miejscem w \u015bwiecie, dotkni\u0119ciem innej rzeczywisto\u015bci. Ci, kt\u00f3rzy wracaj\u0105 z misji w Zambii m\u00f3wi\u0105, \u017ce s\u0105 innymi lud\u017ami \u2013  i nie wiem, czy aby to zrozumie\u0107 wystarczy\u0142oby przeprowadzi\u0107 z nimi wywiady. Bo zawsze co\u015b umknie, pozostanie co\u015b nieuchwytnego, jakie\u015b \u201emagis\u201d. Magis [\u0142ac. bardziej, wi\u0119cej \u2013 jedno z zasadniczych poj\u0119\u0107 w duchowo\u015bci jezuickiej], nie myli\u0107 z magi\u0105.<\/p>\n\n\n\n

3 czerwca 2024 r.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

fot. Miko\u0142aj Kuras\/UMWKP<\/p>\n\n\n\n

#JanPawe\u0142II<\/a>#KujawyPomorze<\/a>#klubinteligencjikatolickiejwtoruniu<\/a>#LubieTuByc<\/a>#wolontariat<\/a>#misja<\/a>#projektzambiatoru\u0144<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1501,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"class_list":["post-1499","wp_articles","type-wp_articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/wp_articles\/1499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/wp_articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/wp_articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}