{"id":1645,"date":"2026-06-02T10:49:08","date_gmt":"2026-06-02T08:49:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/?post_type=wp_articles&#038;p=1645"},"modified":"2026-06-25T18:57:18","modified_gmt":"2026-06-25T16:57:18","slug":"colloquium-charitativum-novum-2","status":"publish","type":"wp_articles","link":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/?wp_articles=colloquium-charitativum-novum-2","title":{"rendered":"Colloquium Charitativum Novum &#8211; w\u0142a\u015bciwe relacje i sprawiedliwe instytucje"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-ekai wp-block-embed-ekai\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"kePgumUI3k\"><a href=\"https:\/\/www.ekai.pl\/pokoj-zaczyna-sie-od-relacji-ale-wymaga-tez-sprawiedliwych-instytucji-druga-czesc-colloquium-charitativum-novum\/\">Pok\u00f3j zaczyna si\u0119 od relacji, ale wymaga te\u017c sprawiedliwych instytucji \u2013 druga cz\u0119\u015b\u0107 Colloquium Charitativum Novum<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"\u201ePok\u00f3j zaczyna si\u0119 od relacji, ale wymaga te\u017c sprawiedliwych instytucji \u2013 druga cz\u0119\u015b\u0107 Colloquium Charitativum Novum\u201d \u2014 eKAI\" src=\"https:\/\/www.ekai.pl\/pokoj-zaczyna-sie-od-relacji-ale-wymaga-tez-sprawiedliwych-instytucji-druga-czesc-colloquium-charitativum-novum\/embed\/#?secret=kD219ZmA2r#?secret=kePgumUI3k\" data-secret=\"kePgumUI3k\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Jak budowa\u0107 pok\u00f3j w \u015bwiecie pe\u0142nym wojen, polaryzacji i kryzysu zaufania? Czy wystarcz\u0105 traktaty mi\u0119dzynarodowe i prawo, czy potrzebna jest tak\u017ce przemiana ludzkich serc? Na te pytania szukali odpowiedzi uczestnicy drugiej cz\u0119\u015bci Colloquium Charitativum Novum, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 wczoraj w Toruniu, gdzie spotkali si\u0119 przedstawiciele \u015bwiata nauki, prawa, kultury i Ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich.<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po przedpo\u0142udniowych wyk\u0142adach organizatorzy zaprosili uczestnik\u00f3w do wys\u0142uchania g\u0142os\u00f3w eksperckich oraz g\u0142os\u00f3w Ko\u015bcio\u0142\u00f3w. W centrum wyst\u0105pie\u0144 pozostawa\u0142o pytanie o mo\u017cliwo\u015b\u0107 trwa\u0142ego, sprawiedliwego pokoju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. Micha\u0142 Balcerzak, specjalista prawa mi\u0119dzynarodowego, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na paradoks wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci \u2013 z jednej strony istniej\u0105 rozbudowane systemy ochrony praw cz\u0142owieka i liczne traktaty pokojowe, z drugiej natomiast \u015bwiat do\u015bwiadcza kolejnych konflikt\u00f3w zbrojnych. \u2013 Pok\u00f3j nie jest jedynie brakiem wojny, ale mam wra\u017cenie, \u017ce czasem jest oczekiwaniem na ni\u0105 \u2013 m\u00f3wi\u0142, wskazuj\u0105c \u017ce to oczekiwanie mo\u017ce stanowi\u0107 pewien stan umys\u0142u \u2013 \u201cNiestety czasami barbarzy\u0144cy przychodz\u0105, co dobrze wie Ukraina\u201d \u2013 wskaza\u0142. Zastanawia\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, czy wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwa nie pok\u0142adaj\u0105 zbyt wielkiej wiary w samym prawie. \u201cWiar\u0119 w pok\u00f3j i wiar\u0119 w to, \u017ce prawo mo\u017ce by\u0107 si\u0142\u0105 sprawcz\u0105, trzeba w sobie kultywowa\u0107. Ale co, gdy przychodzi kryzys tej wiary?\u201d \u2013 pyta\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomnia\u0142 znaczenie Karty Narod\u00f3w Zjednoczonych i Konwencji o prawach dziecka, kt\u00f3ra m\u00f3wi o edukacji pokojowej. Jednocze\u015bnie pyta\u0142, czego ucz\u0105 si\u0119 dzieci np. w Rosji, wskazuj\u0105c jak du\u017ce spo\u0142eczne wyzwanie to oznacza. \u2013 Wierz\u0119 w traktaty i prawa cz\u0142owieka, ale nie jest to wiara pe\u0142na i bezkrytyczna \u2013 podkre\u015bla\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prof. W\u0142odzis\u0142aw Duch, fizyk specjalizuj\u0105cy si\u0119 w neuroinformatyce,&nbsp;<a href=\"https:\/\/ekai.pl\/?s=sztuczna+inteligencja\">sztucznej inteligencji<\/a>&nbsp;i neurokognitywnych technologiach, m\u00f3wi\u0142 o wp\u0142ywie nowych technologii na spo\u0142ecze\u0144stwo. Wskazywa\u0142, \u017ce budowanie pokoju wymaga zdolno\u015bci do krytycznego my\u015blenia, tymczasem wsp\u00f3\u0142czesne media \u2013 zw\u0142aszcza spo\u0142eczno\u015bciowe \u2013 cz\u0119sto sprzyjaj\u0105 manipulacji i tworzeniu z\u0142udnych obraz\u00f3w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przestrzega\u0142 przed zjawiskiem \u201epoddania poznawczego\u201d, czyli przekonaniem, \u017ce cz\u0142owiek nie jest ju\u017c w stanie samodzielnie konkurowa\u0107 z systemami sztucznej inteligencji: \u201eMo\u017cemy scedowa\u0107 rozumowanie na systemy AI, ale nie scedujemy na nie rozumienia sensu \u2013 zauwa\u017cy\u0142. Wyzna\u0142, \u017ce nie obawia si\u0119 jednak przede wszystkim samych algorytm\u00f3w sztucznej inteligencji, lecz raczej inteligencji ludzi, kt\u00f3rzy wykorzystuj\u0105 je do realizacji w\u0142asnych cel\u00f3w politycznych, ekonomicznych czy propagandowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie wskazywa\u0142 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 i konieczno\u015b\u0107 tworzenia system\u00f3w sztucznej inteligencji wspieraj\u0105cych dialog, rozw\u00f3j moralny i budowanie wzajemnego zrozumienia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do tych refleksji nawi\u0105za\u0142 bp Semko Koroza z Ko\u015bcio\u0142a ewangelicko-reformowanego. \u2013 Smutny jest \u015bwiat, w kt\u00f3rym AI musia\u0142aby uczy\u0107 nas wsp\u00f3\u0142czucia \u2013 powiedzia\u0142. Hierarcha podkre\u015bla\u0142 znaczenie spotkania twarz\u0105 w twarz i piel\u0119gnowania tradycji sprzyjaj\u0105cych rozmowie. Zwraca\u0142 te\u017c uwag\u0119 na problem \u201eprymatu wi\u0119kszo\u015bci\u201d, kt\u00f3rego szczeg\u00f3lnie do\u015bwiadczaj\u0105 wsp\u00f3lnoty mniejszo\u015bciowe. Jego zdaniem, samo toru\u0144skie kolokwium nie zmieni \u015bwiata, ale mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 \u201ezarzewiem zatrzymania, refleksji i szukania okazji do spotkania bez polaryzacji i agresji\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Perspektyw\u0119 prawn\u0105 zaprezentowa\u0142 prof. Maciej Serowaniec. Przypomina\u0142, \u017ce prawo nie jest wy\u0142\u0105cznie technik\u0105 sprawowania w\u0142adzy, ale przestrzeni\u0105 rozwi\u0105zywania spor\u00f3w. W jego ocenie jako\u015b\u0107 pokoju spo\u0142ecznego mo\u017cna mierzy\u0107 jako\u015bci\u0105 instytucji publicznych. \u2013 Silne, inkluzywne i odpowiedzialne instytucje zmniejszaj\u0105 ryzyko kryzysu pokoju \u2013 podkre\u015bla\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug profesora szczeg\u00f3lnie istotne jest spo\u0142eczne zaufanie do instytucji. Tam, gdzie zostaje ono podwa\u017cone, konflikty \u0142atwo przenosz\u0105 si\u0119 na ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo. \u2013 Pok\u00f3j zawsze zaczyna si\u0119 od gotowo\u015bci do rozmowy, a ona jest skuteczna wtedy, gdy wspieraj\u0105 j\u0105 sprawiedliwe i wiarygodne instytucje \u2013 zaznaczy\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wybitny prawnik i filozof prawa, prof. Joseph H. Weiler, wskaza\u0142 na paradoks powszechnej \u015bwiadomo\u015bci dobra, jakim jest pok\u00f3j, a jednak wyst\u0119powania wojen. \u201cTylko dzi\u0119ki prawu mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107 pok\u00f3j. Pok\u00f3j pozostaje jednak iluzj\u0105. Szokuj\u0105ce jest, ile wojen si\u0119 toczy, ilu krajom wojna zagra\u017ca. Dlaczego nie prowadzimy do pokoju? A mo\u017ce nie chodzi o pok\u00f3j, a o wojn\u0119? O pokus\u0119 wszcz\u0119cia wojny?\u201d \u2013 pyta\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podzieli\u0142 si\u0119 w\u0142asnymi do\u015bwiadczeniami wojny, kt\u00f3ra, jak zaznaczy\u0142, nie jest dla niego abstrakcyjna. Wspomina\u0142 sze\u015bciodniow\u0105 wojn\u0119 z 1967 r., gdy jego rodzinny dom w Jerozolimie zosta\u0142 uszkodzony, a tak\u017ce swoj\u0105 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. \u2013 Nie ma r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy b\u00f3lem matki palesty\u0144skiej i izraelskiej, kt\u00f3ra musi pochowa\u0107 swoje dziecko \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0142, \u017ce nie jest pacyfist\u0105 i nie uwa\u017ca, by Ukraina mia\u0142a podda\u0107 si\u0119 rosyjskiej agresji. Mimo to cierpienie matek pozostaje takie samo po obu stronach konfliktu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cZ mojego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce tylko przera\u017cenie wojn\u0105 pomaga unikn\u0105\u0107 wojny. Jak wyja\u015bniamy do\u015bwiadczenie horroru wojny?\u201d \u2013 pyta\u0142 zastanawiaj\u0105c si\u0119, dlaczego ludzko\u015b\u0107, mimo \u015bwiadomo\u015bci okrucie\u0144stwa wojny, nie potrafi jej wyeliminowa\u0107. Wskazywa\u0142 na kultur\u0119 gloryfikuj\u0105c\u0105 zwyci\u0119zc\u00f3w i utrwalaj\u0105c\u0105 logik\u0119 rywalizacji i walki, przemocy zamiast dialogu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie znajduj\u0105c odpowiedzi na pytanie o natur\u0119 obecnej u ludzi \u201cpotrzeby\u201d rywalizacji wskaza\u0142 na konieczno\u015b\u0107 zaufania Bogu i zwr\u00f3cenia si\u0119 do Niego, przytaczaj\u0105c modlitw\u0119 z \u017cydowskiej tradycji, w kt\u00f3rej wybrzmia\u0142o, \u017ce kraje nie powinny zwraca\u0107 si\u0119 przeciwko innym krajom, ludzie powinni pragn\u0105\u0107 pokoju; wszyscy powinni zna\u0107 prawd\u0119, \u017ce nie przyszli\u015bmy na \u015bwiat do nienawi\u015bci i mordu, ale, by pozna\u0107 Boga: \u201cB\u0105d\u017a b\u0142ogos\u0142awiony na wieki. Amen\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej g\u0142osom Ko\u015bcio\u0142\u00f3w bp Marcin Hintz z Ko\u015bcio\u0142a ewangelicko-augsburskiego przypomnia\u0142, \u017ce chrze\u015bcijanie r\u00f3\u017cnych tradycji pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami, ale wszyscy m\u00f3wi\u0105 o pokoju: \u201eeirene\u201d, \u201epax\u201d czy \u201eszalom\u201d. Hierarcha przekonywa\u0142, \u017ce budowanie pokoju rozpoczyna si\u0119 w rodzinie. \u2013 Je\u015bli ju\u017c w domu nie budujemy kultury pokoju, trudno m\u00f3wi\u0107, \u017ce jeste\u015bmy budowniczymi pokoju \u2013 podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krytycznie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do wielowiekowej tradycji \u201ewojny sprawiedliwej\u201d, kt\u00f3ra pozwala\u0142a chrze\u015bcijanom usprawiedliwia\u0107 konflikty zbrojne. W jego ocenie wsp\u00f3\u0142czesna refleksja teologiczna coraz wyra\u017aniej przesuwa akcent w stron\u0119 idei \u201esprawiedliwego pokoju\u201d. Zach\u0119ci\u0142 te\u017c do uwa\u017cnej lektury nowej Karty Ekumenicznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bp Damaskinos z Esto\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego przyzna\u0142, \u017ce dla prawos\u0142awnych bolesnym do\u015bwiadczeniem jest fakt, i\u017c narody prawos\u0142awne prowadz\u0105 dzi\u015b wojn\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. Przypomnia\u0142 reakcje poszczeg\u00f3lnych prawos\u0142awnych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w zw\u0142aszcza po rozpocz\u0119ciu pe\u0142noskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119 w 2022 r. \u2013 Niepokoj\u0105ce jest, \u017ce tak wiele Ko\u015bcio\u0142\u00f3w nadal dostatecznie nie pot\u0119pi\u0142o rosyjskiej agresji ani sakralizuj\u0105cej wojn\u0119 retoryki moskiewskiego patriarchatu \u2013 stwierdzi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaznaczy\u0142, \u017ce prawos\u0142awie nigdy nie wypracowa\u0142o doktryny wojny sprawiedliwej, poniewa\u017c wojna zawsze pozostaje sprzeczna z nauczaniem Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jego zdaniem pok\u00f3j nie oznacza jedynie braku dzia\u0142a\u0144 zbrojnych \u2013 jest przede wszystkim pojednaniem cz\u0142owieka z Bogiem i drugim cz\u0142owiekiem: \u201ePok\u00f3j jest owocem przywr\u00f3conej komunii mi\u0119dzy niebem a ziemi\u0105 \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kard. Grzegorz Ry\u015b przypomnia\u0142, \u017ce przywo\u0142ywane cz\u0119sto s\u0142owa i\u017c pok\u00f3j nie jest tylko brakiem wojny to nauczanie Soboru Watyka\u0144skiego II. Wskazuj\u0105c na ostatni\u0105 refleksj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a o pokoju przywo\u0142a\u0142 encyklik\u0119&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.ekai.pl\/tag\/fratelli-tutti\/\">\u201eFratelli tutti\u201d<\/a>&nbsp;papie\u017ca Franciszka. \u2013 Powszechne braterstwo i przyja\u017a\u0144 spo\u0142eczna \u2013 to program pokoju \u2013 podkre\u015bla\u0142. Przypomnia\u0142 tak\u017ce podpisan\u0105 w Abu Zabi deklaracj\u0119 o ludzkim braterstwie, wskazuj\u0105c, \u017ce zar\u00f3wno chrze\u015bcija\u0144stwo, jak i islam odkrywaj\u0105 Bo\u017ce powo\u0142anie do budowania pokojowych relacji mi\u0119dzy lud\u017ami.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przestrzega\u0142 przed pokus\u0105 narzucania wszystkim jednego modelu cz\u0142owiecze\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa. \u2013 Braterstwo totalitarne nie jest \u017cadnym braterstwem \u2013 m\u00f3wi\u0142. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 za encyklik\u0105 papie\u017ca Leona XIV do biblijnych obraz\u00f3w Wie\u017cy Babel i odbudowy Jerozolimy, wskaza\u0142, \u017ce prawdziwa jedno\u015b\u0107 nie oznacza uniformizacji. Pok\u00f3j rodzi si\u0119 ze \u015bwiadomo\u015bci w\u0142asnej krucho\u015bci, z uznania r\u00f3\u017cnorodno\u015bci oraz z troski o najs\u0142abszych. \u2013 Dobro nie jest wsp\u00f3lne, je\u015bli nie jest dost\u0119pne tym, kt\u00f3rzy s\u0105 najs\u0142absi \u2013 podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podsumowuj\u0105c obrady, prymas Polski abp Wojciech Polak m\u00f3wi\u0142 o \u201epolifonicznym\u201d charakterze spotkania. \u2013 Mam nadziej\u0119, \u017ce te rozmowy b\u0119d\u0105 zasiewem, kt\u00f3ry obumrze w nas i zrodzi obfity plon \u2013 powiedzia\u0142. Podkre\u015bla\u0142, \u017ce wychowanie do pokoju dokonuje si\u0119 poprzez wolno\u015b\u0107, mi\u0142o\u015b\u0107 i nadziej\u0119 oraz \u017ce podobne spotkania pomagaj\u0105 Ko\u015bcio\u0142om i spo\u0142eczno\u015bciom wsp\u00f3lnie szuka\u0107 drogi pojednania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa kujawsko-pomorskiego Piotr Ca\u0142becki nazwa\u0142 wydarzenie \u201e\u015bwi\u0119tem dialogu\u201d. Nawi\u0105za\u0142 do idei, kt\u00f3re przy\u015bwieca\u0142y tw\u00f3rcom integracji europejskiej po II wojnie \u015bwiatowej, przypominaj\u0105c, \u017ce pok\u00f3j pozostaje zadaniem polityk\u00f3w, samorz\u0105dowc\u00f3w, ludzi nauki i medi\u00f3w. Zapowiedzia\u0142 tak\u017ce kontynuacj\u0119 inicjatywy w kolejnych latach, ju\u017c zapraszaj\u0105c na przysz\u0142oroczn\u0105 edycj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u0144cz\u0105c obrady red. Marek Zaj\u0105c zapewni\u0142, \u017ce uczestnicy opuszczaj\u0105 Toru\u0144 \u201ez wielk\u0105 nadziej\u0105 i zmobilizowani do dzia\u0142ania\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wieczorem w reprezentacyjnych wn\u0119trzach Pa\u0142acu D\u0105mbskich odby\u0142a si\u0119 uroczysta gala, podczas kt\u00f3rej prof. Marta Cartabia odebra\u0142a Nagrod\u0119 Miko\u0142aja Kopernika Fides et Ratio.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">cyt: <a href=\"https:\/\/www.ekai.pl\/pokoj-zaczyna-sie-od-relacji-ale-wymaga-tez-sprawiedliwych-instytucji-druga-czesc-colloquium-charitativum-novum\/\">https:\/\/www.ekai.pl\/pokoj-zaczyna-sie-od-relacji-ale-wymaga-tez-sprawiedliwych-instytucji-druga-czesc-colloquium-charitativum-novum\/<\/a> artyku\u0142: Dawid Gospodarek<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">fot: Monika Dejneko-Bia\u0142kowska<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1646\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0091-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1646\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0091-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0091-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0091-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0091-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0091-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0091-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1648\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0100-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1648\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0100-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0100-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0100-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0100-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0100-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0100-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1649\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0122-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1649\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0122-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0122-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0122-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0122-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0122-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0122-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1651\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1651\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1647\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0092-kopia-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1647\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0092-kopia-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0092-kopia-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0092-kopia-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0092-kopia-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0092-kopia-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0092-kopia-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1646,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"class_list":["post-1645","wp_articles","type-wp_articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/wp_articles\/1645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/wp_articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/wp_articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}