{"id":1652,"date":"2026-06-02T10:00:00","date_gmt":"2026-06-02T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/?post_type=wp_articles&#038;p=1652"},"modified":"2026-06-25T18:55:10","modified_gmt":"2026-06-25T16:55:10","slug":"colloquium-charitativum-novum-de-pace","status":"publish","type":"wp_articles","link":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/?wp_articles=colloquium-charitativum-novum-de-pace","title":{"rendered":"Colloquium Charitativum Novum &#8211; De pace"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-ekai wp-block-embed-ekai\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"gK8Q5VLs0i\"><a href=\"https:\/\/www.ekai.pl\/colloquium-charitativum-novum-o-pokoju-w-epoce-wojen-i-polaryzacji\/\">Colloquium Charitativum Novum &#8211; o pokoju w epoce wojen i polaryzacji<\/a><\/blockquote><iframe loading=\"lazy\" class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"\u201eColloquium Charitativum Novum \u2013 o pokoju w epoce wojen i polaryzacji\u201d \u2014 eKAI\" src=\"https:\/\/www.ekai.pl\/colloquium-charitativum-novum-o-pokoju-w-epoce-wojen-i-polaryzacji\/embed\/#?secret=e2NXOqYqvA#?secret=gK8Q5VLs0i\" data-secret=\"gK8Q5VLs0i\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">W czasach, gdy wojna wr\u00f3ci\u0142a do Europy, demokracje prze\u017cywaj\u0105 kryzys, a debata publiczna coraz cz\u0119\u015bciej zamienia si\u0119 w przestrze\u0144 agresji i wzajemnych oskar\u017ce\u0144, w Toruniu zainaugurowano nowe mi\u0119dzynarodowe forum dialogu mi\u0119dzy \u015bwiatem nauki, religii, polityki i kultury. Colloquium Charitativum Novum odby\u0142o si\u0119 w tym roku si\u0119 pod has\u0142em \u201eDe pace\u201d \u2013 \u201eO pokoju\u201d.<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W historycznej Auli Magna toru\u0144skiego Ratusza Staromiejskiego spotkali si\u0119 przedstawiciele Ko\u015bcio\u0142\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skich, \u015brodowisk akademickich, dyplomacji, medi\u00f3w i polityki. Organizatorzy nawi\u0105zali do s\u0142ynnego toru\u0144skiego Colloquium Charitativum z 1645 r., kiedy katolicy, luteranie i kalwini\u015bci podj\u0119li pr\u00f3b\u0119 dialogu w rozdartej wojn\u0105 Europie. \u2013 Chcemy i\u015b\u0107 \u015bladami naszych wielkich i m\u0105drych poprzednik\u00f3w \u2013 m\u00f3wi\u0142 prowadz\u0105cy wydarzenie red. Marek Zaj\u0105c.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa kujawsko-pomorskiego Piotr Ca\u0142becki, inicjator i gospodarz przedsi\u0119wzi\u0119cia, podkre\u015bli\u0142, \u017ce ide\u0105 nowego Colloquium jest dialog wiary i rozumu, religii i nauki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Pierwsz\u0105 edycj\u0119 zatytu\u0142owali\u015bmy \u201eDe pace\u201d. I nie trzeba chyba nikomu t\u0142umaczy\u0107, dlaczego w\u0142a\u015bnie to jest najwa\u017cniejszy temat w dzisiejszych niespokojnych czasach \u2013 m\u00f3wi\u0142, podkre\u015blaj\u0105c potrzeb\u0119 uczciwego odpowiadania na pytanie o warto\u015bci i ich \u017ar\u00f3d\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prymas Polski abp Wojciech Polak, wsp\u00f3\u0142gospodarz wydarzenia, wyrazi\u0142 rado\u015b\u0107 z zaproszenia go do tego Colloquium, w nawi\u0105zaniu do dzie\u0142a prymasa \u0141ubie\u0144skiego, ale i fenomenu Zjazd\u00f3w Gnie\u017anie\u0144skich. Nawi\u0105zuj\u0105c do nowej encykliki <a href=\"https:\/\/www.ekai.pl\/tag\/leon-xiv\/\">papie\u017ca Leona XIV<\/a> podkre\u015bli\u0142 wag\u0119 pokoju, kt\u00f3ry jest sprawdzianem moralnej dojrza\u0142o\u015bci. Wyrazi\u0142 przekonanie, \u017ce to spotkanie jest budow\u0105 wolniejsz\u0105, mo\u017ce mniej widoczn\u0105 i spektakularn\u0105, ale z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie prowadzi\u0142o do \u015bwiadomego i lepiej uporz\u0105dkowanego wyzwania dla wsp\u00f3lnoty. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce debata publiczna zbyt cz\u0119sto staje si\u0119 przestrzeni\u0105 agresji i wzajemnych oskar\u017ce\u0144, tymczasem pok\u00f3j wymaga innego \u015brodowiska. \u201cSam fakt, \u017ce chcemy razem rozmawia\u0107 o pokoju, jest znakiem nadziei\u201d \u2013 powiedzia\u0142 prymas.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Historyczny kontekst przypomnia\u0142 prof. Micha\u0142 Bia\u0142kowski, historyk i politolog. \u2013 W\u0142a\u015bnie w tym miejscu 28 sierpnia 1645 r., z inicjatywy arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego, prymasa Polski Macieja \u0141ubie\u0144skiego i przy poparciu kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa IV Wazy, razem zasiedli katolicy, luteranie i kalwini\u015bci. W Europie, ogarni\u0119tej po\u017cog\u0105 wojny trzydziestoletniej, spotkanie 76 teolog\u00f3w by\u0142o bezprecedensowym i wyj\u0105tkowym wydarzeniem. By\u0142o szans\u0105, kt\u00f3rej nie chcia\u0142y zaprzepa\u015bci\u0107 \u00f3wczesne polityczne i religijne elity Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Szans\u0105 na pok\u00f3j, stabilizacj\u0119 i zgod\u0119 \u2013 m\u00f3wi\u0142 prof. Bia\u0142kowski, koordynator Colloquium Charitativum Novum. Zaprezentowa\u0142 imponuj\u0105c\u0105 metodologi\u0119, jaka towarzyszy\u0142a historycznej braterskiej rozmowie, kt\u00f3ra jednak nie doprowadzi\u0142a do podpisania wsp\u00f3lnego wyznania wiary, jednak \u2013 jak zauwa\u017cy\u0142 Jan Pawe\u0142 II \u2013 to wydarzenie da\u0142o niejako pocz\u0105tek praktycznemu ekumenizmowi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prezydent Torunia, dzi\u0119kuj\u0105c inicjatorom i organizatorom za zorganizowanie wydarzenia, przypomnia\u0142 o historycznym znaczeniu tego miasta dla dyplomacji, dialogu i pokojowego, wielokulturowego i tolerancyjnego \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwa\u017cniejszym punktem inauguracji by\u0142 wyk\u0142ad w\u0142oskiej prawniczki i konstytucjonalistki Marty Cartabia, by\u0142ej przewodnicz\u0105cej w\u0142oskiego Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i by\u0142ej minister sprawiedliwo\u015bci W\u0142och. Zosta\u0142a ona trzeci\u0105 laureatk\u0105 nagrody Miko\u0142aja Kopernika Fides et ratio, kt\u00f3r\u0105 odbierze wieczorem podczas uroczystej gali.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marta Cartabia rozpocz\u0119\u0142a od diagnozy wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata. Przywo\u0142uj\u0105c s\u0142owa <a href=\"https:\/\/ekai.pl\/?s=Franciszek\">papie\u017ca Franciszka<\/a> o \u201ezmianie epoki\u201d, wskaza\u0142a na dwa szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce zjawiska: rozszerzanie si\u0119 konflikt\u00f3w zbrojnych i kryzys demokracji. Wed\u0142ug przytoczonych przez ni\u0105 danych, \u015bwiat do\u015bwiadcza dzi\u015b regresu demokratycznego do poziomu obserwowanego pod koniec lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku. Jednocze\u015bnie na \u015bwiecie trwa oko\u0142o trzydziestu dw\u00f3ch konflikt\u00f3w zbrojnych. \u2013 Pok\u00f3j i demokracja nie s\u0105 nieodwracalnymi zdobyczami \u2013 przestrzega\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zdaniem w\u0142oskiej konstytucjonalistki wsp\u00f3\u0142czesne demokracje nie umieraj\u0105 w wyniku zamach\u00f3w stanu, ich erozja ma charakter stopniowy. \u2013 Demokracje nie choruj\u0105 dzi\u015b z powodu braku legitymizacji w\u0142adzy przez lud. Nawet najbardziej autokratyczni przyw\u00f3dcy zostali wybrani w wyborach powszechnych. Demokracje choruj\u0105 dzi\u015b z powodu sposobu, w jaki sprawuje si\u0119 w\u0142adz\u0119 \u2013 m\u00f3wi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszym zagro\u017ceniem jest \u201etyrania wi\u0119kszo\u015bci\u201d, drugim \u2013 niech\u0119\u0107 wobec wszelkich ogranicze\u0144 w\u0142adzy. Cartabia przypomnia\u0142a, \u017ce demokracja nie mo\u017ce sprowadza\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do aktu wyborczego, lecz wymaga rz\u0105d\u00f3w prawa, podzia\u0142u w\u0142adz i ochrony praw cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na kwesti\u0119 granic. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do etymologii \u0142aci\u0144skiego s\u0142owa limes, t\u0142umaczy\u0142a, \u017ce granice nie s\u0105 jedynie przeszkod\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c warunkiem wolno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa. \u2013 W demokracjach konstytucyjnych granice w\u0142adzy nie s\u0105 jedynie wi\u0119zami. S\u0105 zarazem warunkami jej mo\u017cliwo\u015bci i trwa\u0142o\u015bci w czasie \u2013 podkre\u015bli\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug niej ten sam brak granic prowadzi zar\u00f3wno do polaryzacji wewn\u0119trznej, jak i do wojen mi\u0119dzy pa\u0144stwami. \u2013 W nieobecno\u015bci granic porz\u0105dek wewn\u0119trzny wydany jest na pastw\u0119 polaryzacji, a porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy \u2013 wojnie \u2013 stwierdzi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za encyklik\u0105 papie\u017ca Leona XIV nawi\u0105za\u0142a do biblijnego Nehemiasza odbudowuj\u0105cego mury Jerozolimy podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce budowanie pokoju nie dokonuje si\u0119 przez spektakularne gesty, ale codzienn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Refleksj\u0105 podzieli\u0142 si\u0119 malta\u0144ski filozof i etyk ks. prof. Emmanuel Agius. Punktem wyj\u015bcia by\u0142a biblijna idea szalom \u2013 pokoju rozumianego jako pe\u0142nia \u017cycia, sprawiedliwo\u015bci i pojednania. Profesor przypomnia\u0142, \u017ce pok\u00f3j nie oznacza jedynie braku wojny. \u2013 Prawdziwy budowniczy pokoju nie tylko unika konfliktu, ale bierze odpowiedzialno\u015b\u0107 za jego przezwyci\u0119\u017cenie przez sprawiedliwo\u015b\u0107 i pojednanie \u2013 m\u00f3wi\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do \u015bw. Augustyna, \u015bw. Tomasza z Akwinu, Mahatmy Gandhiego, Nelsona Mandeli oraz nauczania \u015bw. Jana Paw\u0142a II, przekonywa\u0142, \u017ce trwa\u0142y pok\u00f3j rodzi si\u0119 przede wszystkim z moralnej formacji cz\u0142owieka i wierno\u015bci fundamentalnym warto\u015bciom.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Profesor apelowa\u0142, by wsp\u00f3\u0142czesna refleksja etyczna mniej koncentrowa\u0142a si\u0119 na pytaniu, kiedy wojna mo\u017ce by\u0107 usprawiedliwiona, a bardziej na sposobach jej zapobiegania: \u201cMamy obowi\u0105zek zatrzyma\u0107 wojn\u0119. Do\u015b\u0107 demonstrowania si\u0142y! Do\u015b\u0107 wojny!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przywo\u0142uj\u0105c wiersz \u201eKoniec i pocz\u0105tek\u201d Wis\u0142awy Szymborskiej, przypomnia\u0142 o ogromnych i nieodwracalnych kosztach ka\u017cdej przemocy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142a premier RP Hanna Suchocka zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119 na znaczenie prawa mi\u0119dzynarodowego. Przypominaj\u0105c my\u015bl \u015bw. Augustyna i \u015bw. Tomasza, zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce nie ka\u017cde prawo jest sprawiedliwe, ale r\u00f3wnocze\u015bnie brak wsp\u00f3lnych regu\u0142 prowadzi do chaosu. Nawi\u0105za\u0142a do Paw\u0142a W\u0142odkowica, kt\u00f3ry podczas Soboru w Konstancji broni\u0142 prawa narod\u00f3w do wolno\u015bci i sprzeciwia\u0142 si\u0119 wojnom prowadzonym dla zdobycia terytorium, bogactwa czy narzucania religii. Zdaniem premier wsp\u00f3\u0142czesne zagro\u017cenia dla pokoju wynikaj\u0105 mi\u0119dzy innymi z instrumentalnego traktowania prawa, rosn\u0105cego autorytaryzmu i populizmu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ks. prof. David Wilkinson, brytyjski astrofizyk i teologa metodystycznego, podzieli\u0142 si\u0119 anegdot\u0105 o pasa\u017cerze poci\u0105gu, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107, jak mo\u017cna by\u0107 jednocze\u015bnie naukowcem i chrze\u015bcijaninem. To, zdaniem profesora, przyk\u0142ad wci\u0105\u017c \u017cywego mitu konfliktu mi\u0119dzy nauk\u0105 a religi\u0105. Przekonywa\u0142, \u017ce zar\u00f3wno nauka, jak i wiara mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziami budowania pokoju.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypominaj\u0105c s\u0142ynne zdj\u0119cie \u201eEarthrise\u201d wykonane podczas misji Apollo 8, wskazywa\u0142, \u017ce spojrzenie na Ziemi\u0119 z kosmosu pomaga dostrzec wsp\u00f3lne cz\u0142owiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kontek\u015bcie debat o sztucznej inteligencji, energetyce czy ochronie \u015brodowiska apelowa\u0142 o odrzucenie skrajno\u015bci. \u2013 Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce i powinien tworzy\u0107 przestrzenie rozm\u00f3w, w kt\u00f3rych panuje z\u0142o\u017cono\u015b\u0107, niuans i wzajemne zaufanie \u2013 przekonywa\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przypomnia\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce sam post\u0119p technologiczny nie gwarantuje post\u0119pu moralnego. Ta sama nauka, kt\u00f3ra pozwala leczy\u0107 choroby, mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystana do budowy narz\u0119dzi masowej zag\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O wychowaniu do pokoju m\u00f3wi\u0142 niemiecki polityk i duchowny ks. Stephen Gerhard Stehli. Przypomnia\u0142 s\u0142owa wpisane do konstytucji UNESCO: \u201ePoniewa\u017c wojny rodz\u0105 si\u0119 w umys\u0142ach ludzi, w umys\u0142ach ludzi nale\u017cy budowa\u0107 obron\u0119 pokoju\u201d. Jego zdaniem edukacja pokojowa nie mo\u017ce ogranicza\u0107 si\u0119 do deklaracji \u2013 liczy si\u0119 praktyczna realizacja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wskazywa\u0142 na potrzeb\u0119 uczenia dialogu, kompromisu, krytycznego my\u015blenia oraz przezwyci\u0119\u017cania \u201ebaniek informacyjnych\u201d, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie silnie rozwijaj\u0105 si\u0119 w epoce medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szwedzki dyplomata Jan Henrik Amberg analizowa\u0142 wyzwania stoj\u0105ce dzi\u015b przed dyplomacj\u0105. Jako najwa\u017cniejsze wskaza\u0142 narastaj\u0105c\u0105 polaryzacj\u0119, fragmentaryzacj\u0119 \u0142adu mi\u0119dzynarodowego, populizm oraz rosn\u0105c\u0105 wielobiegunowo\u015b\u0107 \u015bwiata. Jego zdaniem coraz wi\u0119kszym zagro\u017ceniem staj\u0105 si\u0119 tak\u017ce dezinformacja, cyberwojny i niekontrolowany rozw\u00f3j sztucznej inteligencji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 Pok\u00f3j nie rodzi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie przy sto\u0142ach negocjacyjnych, ale tak\u017ce w sposobie, w jaki my\u015blimy o innych, w j\u0119zyku, kt\u00f3rego u\u017cywamy, i w warto\u015bciach, kt\u00f3re uznajemy za fundamentalne \u2013 m\u00f3wi\u0142. Podkre\u015bli\u0142 tak\u017ce, \u017ce najwi\u0119kszym problemem wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci staje si\u0119 kryzys prawdy i zaufania, bez kt\u00f3rych niemo\u017cliwa jest skuteczna dyplomacja.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">artyku\u0142: Dawid Gospodarek <a href=\"https:\/\/www.ekai.pl\/colloquium-charitativum-novum-o-pokoju-w-epoce-wojen-i-polaryzacji\/\">https:\/\/www.ekai.pl\/colloquium-charitativum-novum-o-pokoju-w-epoce-wojen-i-polaryzacji\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">fot: Monika Dejneko-Bia\u0142kowska<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1653\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0049-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1653\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0049-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0049-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0049-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0049-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0049-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0049-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1651\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1651\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0160-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1650\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0129-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1650\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0129-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0129-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0129-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0129-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0129-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0129-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1655\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0223-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1655\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0223-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0223-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0223-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0223-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0223-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0223-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1658\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0354-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1658\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0354-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0354-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0354-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0354-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0354-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0354-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1657\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0335-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1657\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0335-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0335-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0335-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0335-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0335-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0335-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"1656\" src=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0264-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1656\" srcset=\"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0264-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0264-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0264-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0264-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0264-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/5X0A0264-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1651,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"class_list":["post-1652","wp_articles","type-wp_articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/wp_articles\/1652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/wp_articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/wp_articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.torun.kik.opoka.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}